P u b l i k a c j e   i   m a p y

Doprawdy trudno wyobrazić sobie turystę wędrującego szlakiem bez odpowiedniej mapy. Korzystając z map możemy wędrować jak po przysłowiowym sznurku. Poniżej przedstawiam mapy, które najbardziej pomogły mi w czasie wypraw. Muszę tu podkreślić, że należy korzystać z najnowszych wydań. Często zdarza się, że wprowadzane są nieraz pewne przesunięcia i korekcje szlaku. Korzystając ze starszego wydania, możemy być zaskoczeni zmianą przebiegu szlaku w terenie. Obecnie na rynku wydawniczym mamy wielu wydawców map o różnej skali i szacie graficznej. Według mojego rozeznania najlepiej odzwierciedlają rzeczywisty przebieg szlaku mapy wydawnictwa "Compass" z Krakowa. Szlaki na mapie są zaktualizowane, np. odcinek szlaku niebieskiego w Bieszczadach z Czerenina w kierunku Okrąglika jest poprowadzony prawidłowo. Na mapie "Beskid Śląski Beskid Żywiecki" podano odległości na szlaku w km. Mapa Bieszczad wydana przez to samo wydawnictwo, odległości tych niestety nie podaje. W ostatnim czasie w wydawnictwie "Compass" ukazały się następujące mapy: Beskid Makowski, Gorce, Beskid Sądecki (mapy w skali 1: 50 000), Babia Góra Zawoja (mapa w skali 1: 30 000) oraz Beskid Niski (w skali 1: 50 000). Mapa obejmująca obszar Beskidu Niskiego ze względu na większy obszar jest dwustronna. Oprócz podanych długości szlaków, można tu odnaleźć szlaki dydaktyczne, oraz nowe prywatne schroniska jak chodźmy schronisko w Hucie Polańskiej. Warto wspomnieć, że na planach Beskidu: Niskiego, Sądeckiego, Żywieckiego i Śląskiego, oprócz podanej długości szlaków w km, odnajdziemy również sumy podejść we wskazanym kierunku podane w metrach, na poszczególnych odcinkach szlaku. Plany Beskidu Niskiego i Sądeckiego posiadają dodatkowo numeracje słupków granicznych co znacznie ułatwia orientacje w terenie. Warto również dodać, że mapy te mogą stanowić element satelitarnego określania pozycji obiektów GPS (Global Positioning System) GPS - satelitarny system wyznaczania pozycji działający w oparciu o 24 wojskowe satelity NAVSTAR. Pozwala na całodobowe, precyzyjne wyznaczenie współrzędnych geograficznych i prędkości poruszających się obiektów. Obecnie dostępny jest również dla indywidualnych odbiorców.

Obecnie w wydawnictwie "Compass" oprócz tradycyjnych map w postaci "papierowej" można kupić powyższe wydania map w postaci cyfrowej na płycie CD w skali 1: 50 000. Mapa cyfrowa jest sprzedawana w komplecie z mapą papierową. Nagrana mapa w postaci cyfrowej jest bez strony opisowej. W przypadku map dwustronnych nagrane są obie strony. Plik z mapą posiada następujące parametry: format pliku: BMP, przestrzeń kolorów: RGB, wymiary mapy w cm: tyle samo ile mapa papierowa w rozdzielczości ok. 150 dpi. Mapa nie posiada cieniowania. 
Ostatnim "hitem" wydawnictwa są mapy które możemy zainstalować w telefonie komórkowym bądź palmtopie wyposażonym w moduł GPS. Bezpośrednio w wydawnictwie "Compass" można kupić uniwersalny program do nawigacji GPS w telefonach komórkowych. Jest to polska wersja aplikacji TrekBuddy przygotowana specjalnie do telefonów komórkowych. W połączeniu z mapą cyfrową tworzy doskonały, prosty i tani system turystycznej nawigacji GPS. Program TrekBuddy przeznaczony jest do użytku w telefonach komórkowych z oprogramowaniem Java przy użyciu lokalnie dostępnych map.

    Jeżeli nie jesteśmy przekonani do map Wydawnictwa "Compass" to również mogę polecić mapy innych wydawnictw, które mają inną skalę i grafikę. Na pewno godnymi polecenia są mapy wydawnictwa "Demart" posiadające ciekawą grafikę i zgodność z systemem GPS. W odróżnieniu od wyżej omawianego wydawcy poszczególne mapy nie są wydane w jednolitej skali. W ofercie wydawniczej odnajdziemy następujące mapy: Beskid Śląski i Żywiecki, Gorce, Beskid Sądecki, Beskid Niski (mapy w skali 1: 50 000 oraz Bieszczady (mapa dwustronna w skali 1:65 000). Dodatkowo w ofercie znajdziemy dwie mapy laminowane oznaczone sygnaturą "plastik": Beskid Śląski i Żywiecki wydany w skali 1:75 000, oraz Bieszczady Góry Słonne w skali 1:75 000. 

Na polskim rynku wydawniczym ukazała się tzw. "zielona seria", czyli mapy prezentujące Podkarpacie, wydawane przez słowackie wydawnictwo VKU Harmanec ( jest ono znane od wielu lat z map, które obejmują terytorium całej Słowacji). Na większości map prezentujących polską część Podkarpacia, można odnaleźć Główny Szlak Beskidzki. Wydawane są przeważnie w skali 1: 50 000 ,oraz w skali 1:25 000. Główne atuty tego wydawnictwa to dobra grafika i  dokładność. Szlaki są wyraźnie zaznaczone, podane są czasy przejść w obu kierunkach, podano numerację słupków granicznych, zaznaczono przekaźniki sieci komórkowych i linie energetyczne, co znacznie  ułatwia orientację w terenie. Również zaznaczono przebiegi szlaków rowerowych. Mapy są kompatybilne z systemem nawigacji satelitarnej GPS. Ciekawą innowacją  jest oddzielenie części opisowej od mapy tj. zrezygnowano z opisu z tyłu mapy, lecz dołączono do niej osobną broszurę,   tak aby móc czytać opisy spoglądając na mapę. W przypadku opisu z tyłu, było to niemożliwe. Warto zwrócić uwagę, że wszystkie opisy są w języku polskim. Zarówno mapa jak i broszura sprzedawane są razem. Znajdują się w specjalnie wykonanej sakwie plastikowej co chroni cały zestaw w czasie transportu. Wadą powyższego wydania jest słabe oznaczenie schronisk turystycznych i pól namiotowych. W polskiej części opisowej występują błędy językowe, które na szczęście nie są tak istotne, żeby nie można było odgadnąć co autor chce nam przekazać.

Dotychczas na rynku ukazały się następujące części na których przebiega czerwony szlak: Orawa Beskid Żywiecki 102, Gorce Kotlina Nowotarska 158, Beskid Sądecki Pieniny 159, Beskid Sądecki Beskid Niski - zachodnia część 160,  Beskid Niski - średnia część 161 jak również Beskid Niski - wschodnia część 162,  Bieszczady, Bukovske Vrchy 163.

Przeglądając prezentowane tu mapy z "zielonej serii" słowackiego wydawcy, przyznać muszę, że nie mam praktycznie większych zastrzeżeń i mogę spokojnie polecić pierwsze z sześciu powyższych pozycji. Natomiast ostatni nr 163 (dotyczący Bieszczad) według mnie został zbyt pospiesznie wydany. Po pierwsze objęty teren pomija Tarnicę i Halicz (!) oraz zawiera uchybienia merytoryczne w postaci błędnego oznaczenia niebieskiego szlaku na odcinku Stryb - Okrąglik, a także niewłaściwego usytuowania na planie schroniska PTTK w Wołosatem.

    Jeśli chodzi o Bieszczady to spokojnie mogę polecić laminowaną mapę wydaną przez ExpressMap Polska w skali 1: 65 000. Jest ona bardzo dobrze dopracowana pod względem merytorycznym, praktycznym i graficznym. Szkoda tylko że wydawca nie przedstawił numeracji słupków granicznych co znacznie ułatwia orientację na szlakach biegnących wzdłuż granicy państwa. Są tu natomiast przedstawione czasy przejść na szlakach w obu kierunkach. Dzięki laminowaniu mapa jest bardziej trwała i odporna na wilgoć. Jedyną jej wadą jest wyższa cena od przeciętnej mapy.  
Warto również odnotować fakt pojawienia się nowych laminowanych map wydawnictwa ExpressMap Polska obejmujących swym zasięgiem Beskid: Sądecki, Żywiecki , Śląski, oraz na jednej mapie Pieniny i Gorce. Wszystkie nowe mapy są w skali 1: 50 000 oraz posiadają siatkę zgodną z GPS.

    Nie mógłbym nie wspomnieć map wydawanych przez PPWK (Polskie przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych) tzw. niebieska seria. Mapy z tej serii są przejrzyste i dobrze opracowane pod względem graficznym. Szczególnie dobrze prezentowane są przebiegi szlaków oraz schroniska. Również i skala jest dość zadowalająca, przeważnie 1:75 000. Na odwrocie jest krótka historia ważniejszych i co ciekawszych miejscowości, oraz spis ważniejszych telefonów i instytucji na prezentowanym terenie. Jest to pierwsza seria map jaka ukazała się na rynku wydawniczym obrazująca dokładny przebieg szlaków w Karpatach. Dzięki tym mapą miałem możliwość pierwszy raz przejść cały Czerwony Szlak. Niestety obecnie mapy z tzw. "niebieskiej serii" wspominam jedynie z wielkim sentymentem. Obecny właściciel wydawnictwa wydaje wznowienia rzadko i nieregularnie. Poza tym wspomniane wyżej wydania "Compassu", "Demartu" czy "ExpressMap" są dokładniejsze i aktualniejsze od wydań PPWK.

A oto recenzja zamieszczona na tylnej okładce przez wydawcę: Przewodnik ujmuje najważniejsze dla turystów miejsca, szlaki, atrakcje górskich obszarów Polski. Nie brak tu informacji wprowadzających w światy przyrodniczo odrębne, jakimi wszak są Tatry, Pieniny, Beskidy, Sudety (ze szczególnym uwzględnieniem Karkonoszy i Gór Stołowych) i wreszcie Góry Świętokrzyskie. Liczne ciekawostki wzbogacają opisy krajoznawcze o wiedzę historyczną i dotyczącą walorów kulturowych tych urozmaiconych etnograficznie okolic. Z kolei informacje praktyczne ułatwiają wędrówki przez górskie połacie kraju. Niezaprzeczalnym atutem przewodnika jest wiele znakomitych fotografii. Przewodnik został wydany przez wydawnictwo Kluszczyński 30-110 Kraków, ul. Kraszewskiego 36. Cena sugerowana przez wydawcę to 39 zł.

N O W O Ś Ć

Atlas Gór Polski opisuje poszczególne pasma górskie wraz z budową geologiczną i historią. Zawiera zdjęcia z najciekawszych miejsc a także rys historyczny niektórych miejscowości górskich. Ostatnio ukazało się wznowienie Atlasu wzbogacone o 32 strony ze zdjęciami, oraz zaktualizowano mapy.

A oto recenzja podana przez wydawcę: Każdy rozdział tego nietypowego wydawnictwa ułatwi turyście i nie tylko poznanie każdego z pasm górskich. Czytelnik otrzyma krótką informację o charakterze gór, o ich położeniu i topografii. Dla bardziej ciekawych znajdują się również wiadomości o budowie geologicznej, warunkach klimatycznych, oraz faunie i florze występującej na omawianym obszarze. Ciekawi życia w czasach przeszłych odnajdą na stronach atlasu zarys dziejów każdego z opisywanych obszarów górskich. Nie zabraknie też najbardziej praktycznych informacji turystycznych. Każdy turysta będzie mógł dowiedzieć się kiedy najlepiej wybrać się na wędrówki, co warto zobaczyć podczas pobytu w górach. Jednak najważniejszym elementem tej pozycji są mapy pasm górskich, oraz plany miast, które najczęściej odwiedzają turyści podczas górskich wędrówek. Atlas w całości poświęcony jest wszystkim 29 pasmom górskim w Polsce. Tak szeroko opracowanego tematu żadna do tej pory z opublikowanych książek czy atlasów nie posiadała. Od Gór Izerskich po Góry Opawskie w Sudetach, od Beskidu Śląskiego po Bieszczady w Karpatach, oraz Góry Swiętokrzyskie.

N O W O Ś Ć

Bieszczady: Album, Atlas, Przewodnik Rzeczywiście mogę się tu zgodzić z wydawcą że wspomniane wydawnictwo można potraktować jako album, atlas i przewodnik. W wydanej publikacji odnajdziemy opisy najciekawszych miejsc w Bieszczadach często zilustrowane zdjęciami i zaznaczone na umieszczonej mapie. Dzięki takiej prezentacji możemy łatwo trafić w terenie na szukany obiekt. Ja ze swej strony zalecam mimo wszytko zabrać na wycieczkę tradycyjną mapę dla szerszego rozeznania a mapki zamieszczone w przewodniku traktować jako uzupełnienie ze względu na ich "wycinkowy" charakter, choć bardzo przydatny jeśli chodzi o wydanie książkowe.

A oto recenzja podana przez wydawcę: Unikatowa publikacja łącząca w sobie zalety przewodnika turystycznego, albumu i atlasu. Jest to jedyna w swoim rodzaju wszechstronna prezentacja, która pozwoli spojrzeć na pasmo Bieszczad z zupełnie innej perspektywy. Na 90 stronach atlasu, obejmujących całe pasmo górskie, wybrano ponad 300 najbardziej interesujących obiektów. Każdej stronie atlasowej towarzyszą opisy i fotografie wyróżnionych na mapach miejsc. W pracach nad książką uczestniczyli uznani specjaliści - przewodnicy górscy, krajoznawcy i geografowie. Szczegółowe mapy turystyczne, zgodne z systemem GPS, opracował zespół doświadczonych kartografów. Integralną częścią książki są fotografie oddające niepowtarzalny charakter opisywanych miejsc.

Na rynku wydawniczym pojawia się coraz więcej ciekawych wydawnictw kartograficznych, które w miarę możliwości będę starał się przybliżyć.

POWRÓT NA STRONĘ GŁÓWNĄ